De laatste jaren zijn steeds meer papegaaien, kaketoes, ara's en grote parkieten besmet geraakt met een papegaaienziekte,
PBFD (Psittacine Beak and Feather Disease) beter bekend onder de liefhebbers van vogels als BEK- EN VEDERROT of
onder dierenartsen als circo-virus infectie. Met name jonge vogels zijn zeer gevoelig voor dit virus. Zoals bijv. deze geelkuif
kaketoe die vrijwel zijn gehele opvallende kuif kwijt is.
Deze ziekte komt in twee varianten voor: of het virus zit in het bloed en veroorzaakt vooral een zieke vogel met een weinig
typisch ziektebeeld. Of het virus zit vooral in de veerfollikels en de vogels lijkt ogenschijnlijk gezond maar heeft wel een
afwijkend verenpak. Wanneer de papegaai het virus vnl. in zijn veren heeft is hij meestal nog niet ziek maar kan op dat moment
wel aan andere papegaaien de ziekte overbrengen. Een enkele maal kan de vogel genezen. Echter meestal blijft het virus in
de bloedbaan circuleren en test het op den duur zowel de lichaamsafweer als alle veerfollikels aan. Wanneer dit het geval is, is
de papegaai ten dode opgeschreven. Op dit moment is er nog geen medicatie voorhanden.
De bek- en verenrot wordt veroorzaakt door een relatief simpel virus die de cellen van de veren de snavel besmet en dood,
tevens tast het de cellen aan van het afweersysteem, hierdoor kunnen makkelijk andere infecties optreden. Zo sterven vogels
met PBFD van aan een bijkomende schimmel infectie in de bek of luchtwegen (Aspergillose) of aan andere bijkomende
virusinfecties (polyoma-virus) Voor zo ver bekend zijn alleen kromsnavels (parkiet, ara, kaketoes en papegaaiachtige vogels
gevoelig voor het virus. Een variant op het virus is wel waargenomen bij duiven. In zeldzame gevallen tast het virus ook
de snavel aan. Deze brokkelt of breekt af.Vandaar de naam snavelrot.

Op onderstaande foto kan je goed zien dat de ziekte de bek van deze witkuifkaketoe al ernstig heeft aangetast.
Er zijn al delen van zijn snavel afgebroken en het bruin dat U ziet zijn reeds rottende plekken.

Kenmerken van besmette vogels kunnen zijn:

- Veren die op een onverklaarbare manier massaal uitvallen
- Veren die donkere plekken (oude bloedingen) in de veerschacht hebben
- Veren met vrij typische insnoeringen aan de punt
- Uitgekauwde uiteinden aan de veren

Deze foto's zijn van www.ellen-parrots.com , lees ook het verhaal van Tommy die helaas is overleden aan PBFD

De nog aanwezige veren zijn dof of "steken" uit. Als de veerproblemen niet op de voorgrond staan zijn de symptomen veel vager:
De vogel jonge groeit onvoldoende snel en de volwassen vogel verliest gewicht of "doet het niet". Het eetpatroon verandert en
jonge vogels hebben een vertraagde kroplediging. Volwassen vogels zitten vaker bol, praten minder en zijn minder actief.

Letwel, de genoemde kenmerken kunnen een indicatie zijn van PBFD maar natuurlijk ook van andere al dan niet onschuldige
ziekten. Daarom raden wij altijd een bezoek bij de dierenarts aan voor de meest betrouwbare diagnose.Een juiste diagnose is
echter alleen door een dierenarts te stellen. Hij kan een stukje veer en zeker een paar druppeltjes bloed afnemen en opsturen
een laboratorium waar dmv een PCR reactie gekeken wordt of er circo-virus DNA aanwezig is. Dat laatste is bewijzend voor
een PBFD infectie. Omdat het virus de afweercellen aantast is bij jonge vogels een sterke aanwijzing voor een circoinfectie soms
al in een bloeduitstrijkje bij de dierenarts zelf te zien. Met name bij jonge grijze roodstaarten zijn dan vaak alle witte bloedcellen
uit het bloedbeeld verdwenen (panleucopenie
Bij jonge vogels met een goed afweersysteem, is het aan de buitenkant zeer moeilijk te constateren dat ze besmet zijn met
het virus en is een bloedonderzoek de enige mogelijkheid de virusbesmetting op te sporen..

INCUBATIETIJD
Na besmetting kunnen 2-3 weken later de eerste ziektebeelden al aan het licht komen, echter dit hangt af van de leeftijd,
de ontwikkeling van het verenpatroon, de intensiviteit van het virus en het immuunsysteem van de vogel. Hoewel jonge
papegaaien veruit het meest gevoelig zijn voor het virus, zijn ouderen ook vatbaar. Bij oudere vogels ziet men soms
alleen kleurverschillen in de bevedering als eerste symptomen. Het ziekteproces verloopt bij oudere dieren vaak langzaam.
De vogels kunnen dus lang onopgemerkt het virus verder verspreiden (zgn. symptoomloze dragers). Bij deze dieren kan
de incubatietijd (tijd tussen besmetting en ziek worden) vele maanden tot jaren bedragen. Het "record"staat in onze praktijk
op naam van een handopfok geelkuif kaketoe die altijd als enige vogel in een gezin had gezeten en pas op 5 jarige
leeftijd ziek werd. Het dier moet echter al in de eerste levensperiode bij de kweker besmet zijn geraakt.
De kans dat mensen een huiskamervogel tijdens een bezoekje van buitenaf besmetten moet als laag beschouwd worden.

PREVENTIE
Zeer belangrijk om de ziekte te bestrijden is dat alle papegaaienkwekers openheid van zaken geven en hun blik minder
naar de portemonnee maar naar de toekomst van de papegaaien moeten richten. Want hoewel veel kwekers weten dat hun
kweekkoppels zijn besmet, worden op grote schaal jonge papegaaien op de markt 'gedumpt', met alle vreselijke gevolgen
van dien. Ook worden besmette vogels aan andere kwekers doorverkocht zodat al zeer veel kwekers met de besmetting
in aanraking zijn gekomen. Wilt u geen besmette vogel kopen is het dus raadzaam een goede eerlijke kweker of handelaar
te zoeken, dit is natuurlijk makkelijk gezegd maar hoe kan een 'leek' het kaf van het koren scheiden. Zoals we hier boven
al vermeld hebben kunt u aan de buitenkant van de vogel niet altijd zien of de vogel besmet is. Wilt u er 100 % van overtuigd
zijn dat de papegaai die u koopt gewoon gezond, is het noodzakelijk dat er bij de papegaai een keuringsrapport wordt geleverd
met daarin de uitslagen van o.a. de P.B.F.D.-test. Weigert de verkoper zo'n test ziet u dan af van de koop. Aangezien dit dure
testen zijn, worden ze niet vaak al door de handelaren en kwekers gedaan. Dus de manier om de ziekte niet te verspreiden en
uit te bannen is in ieder geval geen (baby)papegaai te kopen zonder certificaat. Dit zijn over het algemeen iets duurdere vogels
maar echter 100% gezond.
Dus als U een vogel koopt: laat hem testen of koop een al geteste vogel. !!!